W mediach od dłuższego czasu pojawiają się liczne informacje na temat zatrudniania głównie młodych pracowników na tzw. „umowach śmieciowych”, przy czym jako przykład tego typu umowy – zawieranej zamiast typowej umowy o pracę – przedstawia się między innymi umowę o dzieło. Czym jest umowa o dzieło i czym różni się od wspomnianej umowy o pracę? Jakie daje prawa i przywileje? Jakie obowiązki nakłada na strony? Umowa o dzieło jest umową cywilnoprawną, definiowaną przez Kodeks cywilny. Jest to podstawowa cecha odróżniająca ją od umowy o pracę – ta jest definiowana Kodeksem pracy. Umowa o dzieło jest określana umową rezultatu, ponieważ jej celem jest osiągnięcie określonego rezultatu – wykonania konkretnej usługi, przedmiotu lub utworu – dzieło może posiadać charakter intelektualny. W umowie o dzieło przyjmujący zamówienie składa zobowiązanie, że wykona oznaczone w umowie dzieło, a zamawiający zobowiązuje się do zapłaty przewidzianego wynagrodzenia. Oznacza to, że w umowie o dzieło musi zostać określony przedmiot umowy: czyli dzieło, które ma przygotować osoba realizująca umowę. Wysokość wynagrodzenia określona w umowie może być zarówno kwotowa, jak i opisowa – wówczas zamawiający wskazuje własne wymagania i opisuje za jakie dzieło mógłby zapłacić większą sumę, a za jakie mniejszą (istotne chociażby przy umowach o dzieło dotyczących sztuki). Dziełem może być więc na przykład wykonanie świadczenia, przy podaniu rezultatu: nauczenie pewnej osoby określonych umiejętności, przeszkolenie jej, etc., jej efekt rezultat może być – jak już wspomniano – materialny bądź niematerialny (utwór muzyczny, fotografia, program komputerowy, organizacja konferencji, przyjęcia, koncertu). Wobec tego, że umowa o dzieło nie nawiązuje stosunku pracy, nie są z nią związane żadne przywileje pracownicze. W czasie trwania umowy dzieło nie przysługują urlopy, dodatkowe świadczenia, nie jest ona objęta składkami ubezpieczeniowymi. Osoby podpisujące umowę o dzieło nie są również objęte obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Archiwa tagu: umowy
Umowa zlecenie
Umowa zlecenie jest kolejną – obok umowy o dzieło – umową cywilnoprawną, wykorzystywaną często jako zamiennik umowy o pracę, dlatego też jest określana jako tzw. „umowa śmieciowa”. Jednak umowa zlecenie wykazuje różnice w stosunku do umowy o dzieło, a różnice dzielące ją umowy o pracę są jeszcze większe. Zawieranie umowy zlecenia reguluje Kodeks cywilny (analogicznie jak umowy o dzieło). Jednak umowa zlecenia jest określana jako umowa starannego działania – w przeciwieństwie do wspomnianej umowy o dzieło, która jest umową rezultatu. Różnica jest więc dość intuicyjna – w umowie zleceniu chodzi o wykonywanie czynności z możliwie największą starannością, umowa o dzieło to wykonanie czynności, czyli osiągnięcie konkretnego efektu (to właśnie jest dzieło). Umowa zlecenie niekoniecznie więc musi prowadzić do osiągnięcia konkretnego rezultatu (bo to jest domena umowy o dzieło). Wiąże się z tym kwestia wynagrodzenia, które w przypadku umowy zlecenia przysługuje już za samo tylko „staranne działanie”, a nie za rezultat tego działania. Tak wiec umowa zlecenie jest trochę bardziej elastyczna od umowy o dzieło i – pod względem swojej specyfiki – bardziej niż umowa o dzieło podobna do umowy o pracę (choć nią nie jest – wobec umowy o pracę jest bardzo dużo). Ponieważ do umów zlecenia stosowane są przepisy Kodeksu cywilnego, a nie Kodeksu pracy, zleceniobiorcy nie obejmują żadne uprawnienia charakterystyczne dla stosunku pracy (prawo do urlopu, okresu wypowiedzenia, minimalne wynagrodzenie, określony czas pracy). Czynności w ramach umowy zlecenia w przeciwieństwie do pracy (wynikającej z umowy przewidzianej Kodeksem pracy) nie trzeba jednak wykonywać samodzielnie – można je powierzać kolejnym wykonawcom. W umowie zlecenia inaczej niż w umowie o pracę nie ma również konieczności wykonywania czynności we wskazanym miejscu. Kolejna różnica to postać zleceniobiorcy: praca może być wykonywana jedynie przez osobę fizyczną, zleceniobiorcą przy umowie zlecenia może zostać zarówno osoba fizyczna, jak i osoby prawne a także inne podmioty posiadające zdolność do czynności prawnych (stowarzyszenia, fundacje). W przypadku umowy zlecenia nie ma miejsca także mocny stosunek podległości wobec zleceniodawcy/pracodawcy, charakterystyczny dla umów o pracę.