Umowa o pracę jest jednym z możliwych sposobów nawiązania tzw. stosunku pracy. Wszelkie kwestie związane z pracą, stosunkiem pracy, zawieraniem umów o pracę, rozwiązywaniem stosunku pracy, urlopami, etc, reguluje Kodeks pracy. Przywołany tu Kodeks pracy określa trzy główne terminy zawierania umów o pracę: na czas nieokreślony, na czas określony a także na okres wykonania konkretnej pracy. Każda ze wspomnianych umów może zostać poprzedzona umową o pracę na okres próbny, nie przekraczający jednak 3 miesięcy. Jeśli umowa na czas określony została zawarta dwukrotnie pod rząd, wówczas trzecia umowa na czas określony jest równoznaczna pod względem skutków prawnych z umową na czas nieokreślony. Reguła ta ma zastosowanie jednak tylko wówczas, kiedy przerwa pomiędzy rozwiązaniem poprzedniej a rozpoczęciem kolejnej umowy na czas określony nie przekracza jednego miesiąca. Umowę o pracę powinno się zawrzeć na piśmie. Nie oznacza to jednak że umowa zawarta jedynie ustnie nie obowiązuje, ale w takiej okoliczności pracodawca jest zobowiązany (najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy) potwierdzić pracownikowi na piśmie warunki umowy, jej typ oraz zakres obowiązków etc. Umowa o pracę w formie pisemnej nie może mieć dowolnej treści. Z pomocą przychodzi prawo, które dokładnie określa co taka umowa musi zawierać. Wspomniany Kodeks pracy zawiera jasne zapisy, że umowa o pracę musi zawierać rodzaj wykonywanej pracy, miejsce wykonywania pracy, wynagrodzenie za nią, wraz ze wskazaniem szczegółowych składników wynagrodzenia (pensja zasadnicza, dodatki, premie). W umowie musi zostać także ustalony wymiar czasu pracy (pełny etat, część etatu) jak również termin rozpoczęcia pracy. Kodeks pracy wskazuje również sposoby zakończenia umowy o pracę. Umowa o pracę może zostać rozwiązana na mocy porozumienia stron, poprzez oświadczenie jednej ze stron za wypowiedzeniem, poprzez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia jak również po upływie okresu, na który była nawiązana (umowy na czas określony) lub z dniem zakończenia pracy, dla której wykonania była zawarta (umowa na czas wykonania określonej pracy). Warto pamiętać, iż oświadczenie dowolnej ze stron (czy to pracownika czy pracodawcy) o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie. Umowa o pracę na okres próbny kończy się po upływie tego okresu, może zostać także rozwiązana przed jego upływem – za wypowiedzeniem
Archiwum kategorii: Bez kategorii
Umowy śmieciowe
W mediach od dłuższego czasu pojawiają się liczne informacje na temat zatrudniania głównie młodych pracowników na tzw. „umowach śmieciowych”, przy czym jako przykład tego typu umowy – zawieranej zamiast typowej umowy o pracę – przedstawia się między innymi umowę o dzieło. Czym jest umowa o dzieło i czym różni się od wspomnianej umowy o pracę? Jakie daje prawa i przywileje? Jakie obowiązki nakłada na strony? Umowa o dzieło jest umową cywilnoprawną, definiowaną przez Kodeks cywilny. Jest to podstawowa cecha odróżniająca ją od umowy o pracę – ta jest definiowana Kodeksem pracy. Umowa o dzieło jest określana umową rezultatu, ponieważ jej celem jest osiągnięcie określonego rezultatu – wykonania konkretnej usługi, przedmiotu lub utworu – dzieło może posiadać charakter intelektualny. W umowie o dzieło przyjmujący zamówienie składa zobowiązanie, że wykona oznaczone w umowie dzieło, a zamawiający zobowiązuje się do zapłaty przewidzianego wynagrodzenia. Oznacza to, że w umowie o dzieło musi zostać określony przedmiot umowy: czyli dzieło, które ma przygotować osoba realizująca umowę. Wysokość wynagrodzenia określona w umowie może być zarówno kwotowa, jak i opisowa – wówczas zamawiający wskazuje własne wymagania i opisuje za jakie dzieło mógłby zapłacić większą sumę, a za jakie mniejszą (istotne chociażby przy umowach o dzieło dotyczących sztuki). Dziełem może być więc na przykład wykonanie świadczenia, przy podaniu rezultatu: nauczenie pewnej osoby określonych umiejętności, przeszkolenie jej, etc., jej efekt rezultat może być – jak już wspomniano – materialny bądź niematerialny (utwór muzyczny, fotografia, program komputerowy, organizacja konferencji, przyjęcia, koncertu). Wobec tego, że umowa o dzieło nie nawiązuje stosunku pracy, nie są z nią związane żadne przywileje pracownicze. W czasie trwania umowy dzieło nie przysługują urlopy, dodatkowe świadczenia, nie jest ona objęta składkami ubezpieczeniowymi. Osoby podpisujące umowę o dzieło nie są również objęte obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
Umowa zlecenie
Umowa zlecenie jest kolejną – obok umowy o dzieło – umową cywilnoprawną, wykorzystywaną często jako zamiennik umowy o pracę, dlatego też jest określana jako tzw. „umowa śmieciowa”. Jednak umowa zlecenie wykazuje różnice w stosunku do umowy o dzieło, a różnice dzielące ją umowy o pracę są jeszcze większe. Zawieranie umowy zlecenia reguluje Kodeks cywilny (analogicznie jak umowy o dzieło). Jednak umowa zlecenia jest określana jako umowa starannego działania – w przeciwieństwie do wspomnianej umowy o dzieło, która jest umową rezultatu. Różnica jest więc dość intuicyjna – w umowie zleceniu chodzi o wykonywanie czynności z możliwie największą starannością, umowa o dzieło to wykonanie czynności, czyli osiągnięcie konkretnego efektu (to właśnie jest dzieło). Umowa zlecenie niekoniecznie więc musi prowadzić do osiągnięcia konkretnego rezultatu (bo to jest domena umowy o dzieło). Wiąże się z tym kwestia wynagrodzenia, które w przypadku umowy zlecenia przysługuje już za samo tylko „staranne działanie”, a nie za rezultat tego działania. Tak wiec umowa zlecenie jest trochę bardziej elastyczna od umowy o dzieło i – pod względem swojej specyfiki – bardziej niż umowa o dzieło podobna do umowy o pracę (choć nią nie jest – wobec umowy o pracę jest bardzo dużo). Ponieważ do umów zlecenia stosowane są przepisy Kodeksu cywilnego, a nie Kodeksu pracy, zleceniobiorcy nie obejmują żadne uprawnienia charakterystyczne dla stosunku pracy (prawo do urlopu, okresu wypowiedzenia, minimalne wynagrodzenie, określony czas pracy). Czynności w ramach umowy zlecenia w przeciwieństwie do pracy (wynikającej z umowy przewidzianej Kodeksem pracy) nie trzeba jednak wykonywać samodzielnie – można je powierzać kolejnym wykonawcom. W umowie zlecenia inaczej niż w umowie o pracę nie ma również konieczności wykonywania czynności we wskazanym miejscu. Kolejna różnica to postać zleceniobiorcy: praca może być wykonywana jedynie przez osobę fizyczną, zleceniobiorcą przy umowie zlecenia może zostać zarówno osoba fizyczna, jak i osoby prawne a także inne podmioty posiadające zdolność do czynności prawnych (stowarzyszenia, fundacje). W przypadku umowy zlecenia nie ma miejsca także mocny stosunek podległości wobec zleceniodawcy/pracodawcy, charakterystyczny dla umów o pracę.